HAMBURG – Eyalet adalet bakanlarının sonbahar konferansında çocukların dijital ortamda korunması, mahkemelere sunulan yapay zekâ destekli dilekçeler ve ceza soruşturmalarında yeni teknolojilerin kullanımı öne çıktı. Hamburg Adalet Senatörü Anna Gallina, görüş ayrılıklarına rağmen konferansta partiler arasında uzlaşma sağlanarak ortak kararlar alındığını vurguladı.
Çocuk Fotoğrafları İçin Daha Güçlü Koruma
Hamburg ve Kuzey Ren-Vestfalya’nın girişimiyle, çocukların sosyal ağlardaki kişilik haklarının daha etkili korunması istendi. Mevcut düzenlemelerin, paylaşılan fotoğrafların ulaşabileceği geniş kitleleri ve ebeveynlerle çocuklar arasında doğabilecek çıkar çatışmalarını yeterince dikkate almadığı belirtildi.
Özellikle ebeveynlerin çocuklarının görüntülerini kullanarak reklam geliri elde etmesi üzerinde duruldu. Gallina, fotoğrafları paylaşanlar kendi anne babaları olduğunda çocukların haklarını hukuki yollarla savunmakta zorlandığına işaret etti. Federal Adalet Bakanından mevcut kuralları gözden geçirmesi ve korumayı güçlendirmesi istendi.
Akıllı Gözlüklerle Gizli Kayıt Endişesi
Aşağı Saksonya, Saarland ve Hamburg’un girişimiyle akıllı gözlüklerin ve dikkat çekmeyen kayıt cihazlarının kötüye kullanımına karşı etkili hukuki koruma talep edildi. Bu cihazların insanları neredeyse fark edilmeden fotoğraflamaya, görüntü ve ses kaydetmeye, kayıtları da anında yaymaya olanak sağladığı vurgulandı.
Teknolojinin toplumsal yararları kabul edilirken, kişilerin görüntüleri ve ses kayıtları üzerindeki kontrolünü kalıcı biçimde kaybetme riskine dikkat çekildi. Özellikle insanların iradeleri dışında ve cinselleştirme amacıyla kayda alınmasına karşı açık bir hukuki çerçeve istendi.
Oyun Platformlarında Çocukların Korunması
Toplantıda, çocukları ve gençleri internet üzerinden cinsel istismara yönlendirme girişimlerine karşı alınabilecek önlemler de görüşüldü. Faillerin çevrim içi oyunlar, oyun platformları ve toplulukları üzerinden iletişim kurarak güven kazanmaya ve cinsel eylemlere zemin hazırlamaya çalıştığı belirtildi.
Bu konudaki öneri Aşağı Saksonya, Saksonya-Anhalt ve Saarland tarafından sunuldu. Öneriyi destekleyen konferans, Federal Adalet Bakanından eyaletlerle birlikte etkili mücadele stratejileri geliştirmesini istedi. Koruma boşluklarını önlemek için ortak bir yaklaşım gerektiği vurgulandı.
Yapay Zekâ Dilekçeleri İçin Çalışma Grubu
Mahkemelere sunulan çok kapsamlı, yapay zekâyla hazırlanmış dilekçelerin yargının iş yükünü artırması da gündemdeydi. Hessen ve Aşağı Saksonya öncülüğünde kurulacak çalışma grubu, bu başvurulara nasıl yaklaşılacağını değerlendirecek.
Aşağı Saksonya Adalet Bakanlığı Müsteşarı Detlev Rust, yapay zekâ kullanımının tek başına sorun oluşturmadığını, hatta adalete erişimi kolaylaştırabileceğini belirtti. Ancak kontrol edilmemiş yapay zekâ metinlerinin hukuki gerekçe olarak sunulmasının ve içerikten çok metnin uzunluğunun öne çıkmasının mahkemeleri zorladığına dikkat çekti.
Hessen Adalet Bakanı Christian Heinz ise eyalette sosyal mahkemelerdeki acil başvuru sayısının bu yıl 2025’e göre yüzde 76 arttığını bildirdi. Heinz, artışta yapay zekâ destekli dilekçelerin etkili olduğunu düşündüklerini söyledi. Bu dilekçelerde bazen var olmayan ya da davayla ilgisiz mahkeme kararlarına atıf yapıldığını belirtti.
Hessen’in girişimiyle sosyal mahkemelerdeki acil başvurular için 15 euro katılım payı savunuldu. Amaç, başvuru sahiplerinin acil yargılama yoluna gitmenin gerekli olup olmadığını önceden değerlendirmesi. Konferansta önerilen 15 euro katılım payı henüz yürürlüğe girmedi.
Avukatların Büro Zorunluluğu Gözden Geçirilsin
Hamburg ayrıca avukatların mesleki faaliyetleri için büro bulundurma zorunluluğunun hafifletilmesini önerdi. Konferans, Federal Adalet Bakanından bu konuda serbestleşme olanaklarını incelemesini istedi.
Gallina, birçok avukatın ağırlıklı olarak dijital ortamda veya telefonla danışmanlık verdiğini, bazılarının da yarı zamanlı çalıştığını belirtti. Çok az kullanılsa bile sürekli görüşme mekânı bulundurma yükümlülüğünün günümüz çalışma koşullarına uyarlanmasını savundu.
Sınır Dışı İşlemleri ve Biyometrik Veriler
Hessen’in önerisi, ağır suçlardan hüküm giymiş yabancıların sınır dışı edilmesine ilişkin yargı sürecini de kapsıyor. Öneriye göre sınır dışı kararına karşı dava açılması, işlemi otomatik olarak durdurmayacak. Acil yargılama süreci tamamlandıktan sonra, esas dava sürerken de sınır dışı işlemi yapılabilecek. Heinz, bunun yargı kararlarının denetlenmesini isteme hakkını ortadan kaldırmayacağını belirtti.
Bakanlar ayrıca kamuya açık gerçek zamanlı verilerle biyometrik karşılaştırmanın sıkı koşullar altında mümkün olup olamayacağının incelenmesini istedi. Bu yöntem için önceden mahkeme izni alınması gerektiği vurgulandı. Yöntemin yalnızca Alman Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100b maddesinin ikinci fıkrasında sayılan özellikle ağır suçlarda kullanılabilmesi istendi.